حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2213

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

رفته مناسبات دوستانه با يكى از اعقاب سان دراكت ، كه نامش ياكلا « 1 » بود ، ايجاد كرد . محل تلاقى دو پادشاه در كوفن « 2 » ، كه آن را با كابل كنونى مطابقت ميدهند ، بوده . بعد آن‌تيوخوس از راه رخّج و سيستان و كرمان بكنار خليج پارس برگشته ( پولى بيوس ، كتاب 10 ، بند 34 ) . يك سفر جنگى به گرّا ( القطيف كنونى ) ، كه در سر راه تجارت ادويه هند با مغرب بود ، و نيز بجزيره تىلس « 3 » ( بحرين كنونى ) كرد و داراى هدايا و غنائم زياد گرديد . تىلس در اين زمان بجزيره تجّار مرواريد معروف بود ( پولى بيوس ، كتاب 13 ، بند 9 ) . بعد او بكنار رود اوله‌اوس « 4 » يعنى كرخهء كنونى درآمده در اينجا شهرى باسم انطاكيّه در جاى اسكندريه‌اى ، كه خراب كرده بودند ، ساخت ( اين شهر را بعدها خاراكس « 5 » ناميدند ) . مبحث چهارم . اشك چهارم - فرىياپت اين شاه بعد از پدر بتخت نشست و در مدّت پانزده سال پارت را با آرامش اداره كرد . وقايع پارت در اين زمان معلوم نيست ، ولى از وضع باختر بىترديد ميتوان گفت ، كه پارت ، چون از قوّت باختر همسايه خود انديشناك بوده و از پشت سر خود اطمينان نداشته ، به طرف مغرب توجّهى نميكرده و دولت باختر ، كه نيز در صفحات شرقى باختر و هند گرفتاريهائى داشت ، روابط خوب را با پارت حفظ ميكرد . اوضاع باختر اگرچه وقايع باختر را در اين زمان در تاريخ دولت سلوكى ذكر كرده‌ايم ، باوجود اين براى فهم وقايع ايران در اين‌جا شرح ذيل را بخاطر ميآوريم : بعد از بيرون آمدن اسكندر از هند طولى نكشيد ، كه مردمان هندى علم طغيان بر ضدّ ولات مقدونى برافراشتند و آنها را كشتند .

--> ( 1 ) - Iakola . ( 2 ) - Cophene . ( 3 ) - Teylos . ( 4 ) - Euleus . ( 5 ) - Charax .